Miss Congeniality: South African fiction

Calling Through The Fog

top pic

Authors’ incomes collapse to ‘abject’ levels.

That’s what the headline on The Guardian said, and I was frantic to know more. Which authors? Was it me? Were my annual royalty cheques of R250 about to plunge to R50? Less?

Usually I read like a millenial, which is to say I base my world view on the first three words of headlines from Buzzfeed articles on Twitter. But this time I read on.

Many professional authors in the United Kingdom, I discovered, were seeing their royalties plunge. Some who had earned their living from writing books were facing the prospect of – dear reader, are you sitting down? – not being able to write fiction as a full-time occupation.

Star-Trek
Mal Peet, a celebrated writer of novels for children, told The Guardian that his direct income from sales had become “literally abject”. His royalty cheque for the last months of 2013…

View original post 3,835 more words

Jy sal nooit weet voor dit te laat is nie.

Eendag, lank lank gelede, het ek bykans elke dag voor die rekenaar gesit en iets geskryf. Dit was òf deel van my werk, òf ek het by die huis gesit en iets te sê gehad. Iets wat mense wou hoor. In sekere opsigte was dit die lekkerste, maar ook die slegste tyd van my lewe.

In daarde tyd was ek soms verlore vir myself, weg vir my kinders en onbekombaar vir my man, omdat daar groot persoonlike verliese in my lewe plaasgevind het. Daardie verliese het gemaak dat die spasie in my kop iets geword het waar ek elke dag vertoef het, maar dit het ook my tronk geword.

My verlosser en my bewaarder.

Ironies genoeg, was dit juis daardie verliese wat gemaak het dat ‘n paar half-verlepte gedigte en drie beskaafde stories – elke dan en wan – op ‘n bladsy kon realiseer. Die ou geykte storie van die skrywer wat skryf wanneer hy op sy seerste is, en ‘n doodgewone wekrklose word as dit met hom redelik goed gaan.

In daardie tyd het stories oor geldelike verlies, persoonlike teleurstellings, half hoopvolle toekomsdrome en verbeeldingryke verliefdvlugte gegaan. Niks spesiaals nie, net gewoon.

Die meeste van dit was waar, en die res was in my kop (die toekomsdrome en die verliefdgeit).

Vandag sit ek en wonder of dit moontlik is om twee lewens te lei.

Een waarin jy gekonnekteer met jou roeping deur die lewe gaan, waar jy uitreik na die “universe” en funksioneer vanaf jou ware self. Waar woorde soos water vloei en jy kan drink uit die fontein van jou oorsprong.

Van daardie plek warvaan jy af kom: Waar jou binnekantse self sy ontstaan gehad het.

En dan ‘n parallelle lewe, waar jy gewoonweg net Sondagoggend voor die visblikrak in Checkers staan en wonder of jy twee woorde agtermekaar kan string, omdat jy vir die afgelope jaar vanaf jou buitekantse self funksioneer. Daardie plek waar jy net oorleef en bestaan.

Daardie plek waar jy voor die afgrond staan en dit nie eens sien nie, omdat jy blind geword het daarvoor. Waar jy gaan afval as jy vorentoe tree.

Wie weet? Dalk is die beste deel van jou lewe al verby, maar jy sal nie weet voor dit te laat is nie, né.

Om te trek is soos om met afgeskeerde hare voor Hubble te gaan staan.

Een keer, lank gelede, het ek my hare afgeskeer. Die aanvanklike euforie wat daarmee gepaard gegaan het, het ‘n paar dae gehou. Dit was tot een oggend wat ek ‘n innerlike bad hair day beleef het. Skielik het ek nie ‘n lang bos krulhare gehad waaragter ek my gemoedsbekakking kon wegsteek nie.

Ek het die oggend dorp toe gegaan en skielik het my vette baie prominent gevoel en my plooie ekstra diep.

My self-oorbekende gesig en lyf het soos ‘n uitgewaste kombuisvadoek gevoel onder die nommer 2-seunsnit op my kop. Uitgelewer aan almal en nog wat. Maar deurdruk moes ek deurdruk, en ek het maar so geloop, want wat anders moes ek nou juis doen?

Enige vrou sal jou vertel dat daar nogals ‘n voordeel is aan hare, en aan baie daarvan. ‘n Groot haredos help jou wegsteek aan al die ander goed wat jou pla.

Om na ‘n vreemde dorp te verhuis, is soos die megagreep van hare afskeer. Dis soos om met jou afgeskeerde kaalkop aan die kykkant van die Hubble-teleskoop in te beweeg. Weg is die wegkruip agter die bekende, die poniestert maak van paaie ry sonder om twee keer daaroor te dink en handoplig en groet vir almal en nog wat.

Skielik is jy uitgelewer, in al jou naaktheid, aan dit wat jy net is sonder die pantser van dit wat ander van jou WEET.

Jy is skielik net die wat jy op die oog af is: ‘n middeljarige, valerige vrou met twee kinders en skottelgoed in die wasbak. Jy kan nie meer wegkruip ager die langhaar-kapsel van waar jy gewerk het, skoolgegaan het, wie jy ken en wie jy vir ander is nie.

Jy is skielik net die somtotaal van die biologiese massa bo-op jou voete. (In my geval ‘n bietjie te veel, weens te min draf). Niks meer nie en niks minder nie.

Op die lange duur kan dit nie sleg wees nie, want dit gee jou dalk die kans om jouself weer te herontdek, te herontwerp, as’t ware. Maar dat dit moed vat om jouself in al daardie naaktheid te aanskou, is nie altemit nie.

Jy doen nie net afstand dit wat jy al reggekry het nie, maar jy moet ook erken dit wat jy nooit kon vermag nie.

Gelukkig groei hare weer terug. Die onbekende word weer die bekende, hopelik later die beminde. Soos die wysgeer een keer gesê het: “Ons sal maar moet sien.”*

 

*Ek lieg, die wysgeer bestaan nie. Dit was my ma. 

 

 

Een ou se alikreukel is ‘n ander ou se mieliepap

Ek lees nou op Niël Stemmet se blog sy resep vir alikreukel. Die eerste en enigste keer wat ek alikreukel geëet het was op Franskraal, in die Desembervakansie voor die Groot Y2K-rekenaarverdonkering, wat toe nooit plaasgevind het nie.

Dit was inderdaad een van die vreemdste vakansies van my lewe, die een voor Y2K se nuwejaarsaand. Daardie Desember het vir my ‘n skeiding tussen ‘n ou en nuwe lewe gebring.

Voor daardie Desember (en in hom) het my lewe meestal bestaan uit baie dom keuses maak, en die gemors opvee na die tyd. Ek was ‘n jong, naiewe vrou wat soms agteroorgebuig het, haar beginsels prysgegee het om liefde te wen.

It.Did. Not. Work.

Die meeste van daardie tyd se stories hoort op ‘n biegblad, so ek gaan eerder hier skryf oor my vreemde ervaring met die alikreukel-mense, daardie Desember-vakansie.

Ons het by mense aangekom (vriende van vriende) se huis op Franskraal. Ek was net saam, dit was ‘n vakansie waar ek meestal nie in beheer was van my eie lot nie. Of nog nie besef het ek kan beheer neem van my eie lot nie.

Pas aangekom by die vreemde mense, het die dogter van die huismense (sy was omtrent my ouderdom) my aanhou aanstaar asof ek van ‘n ander planeet kom.  Later het sy opgespring en haar ma luidkeels geroep: “Ma! Ma! Kom hier!” Dit het dringend geklink.

Haar ma het die sitkamer ingekom, na my gekyk en dadelik vir my gevra of ek van Kroonstad af kom en of ek familie van die Serfonteins was. Dit was die eerste keer in my lewe wat ek die mense ontmoet het.

“Ja,” het ek geantwoord. “Ek is familie van die Serfonteins.” Inderdaad, my grootoumagrootjie was ‘n nooi Serfontein, ons (nou heengegane) familieplaas was van haar pa af. Die dam langs die plaas is na hom vernoem.

Ook het ek en die ma (wat toe nou ook Serfontein-bloed in haar het) op ‘n druppel na mekaar gelyk. Dié dat die dogter my so aangestaar het. Seker gereken ek is weggegee by geboorte.

Interessant genoeg, die einste dogter werk as verslaggewer, so skryfbloed loop.

Nadat daar toe familie uitgelê is, het die ma aangedring ek moet saam gaan alikreukel uithaal. Dit was vir my, ‘n gebore en getoë Vrystater, een van die vreemdste ervarings wat ek tot hede gehad het. Dis seker net so goed jy vra ‘n Kapenaar om mielies te pluk.

Die branders, die snorkels, die rotse, die soutwater in die neus op. Het net nie vir my gewerk nie.

Ek onthou hoe spulletjie, gaar, my ook laat gril het. Hoe ek die reuk nie kon hanteer nie, en hoe my maag draaie gemaak het toe ek dit in my mond sit en sluk. Ek skat ‘n mens moet daarmee grootword om dit werklik te geniet. Ek reken dit het min of meer dieselfde uitwerking op my gehad as wat mieliepap op Kapenaars het.

Die les wat ek daardie vakansie geleer het: Ware liefde is onselfsugtig. ‘n Mens kan jou eie lot bepaal, en dis beter om dit te doen. ‘n Mens het oral familie, veral daar waar jy dit nie verwag nie.

En belangrikste van alles: Een ou se alikreukel is ‘n ander ou se mieliepap.

 

 

Kyk tog net vir daai lidmaatskapkaartjie voor jy die hotwings verkoop

Die VOLK se haat en kwaad verstom my.

Ek weet nie eintlik hoekom nie, want ek hang al jare saam met hulle op sosiale netwerke rond. Ek dink eintlik die probleem lê daarby dat elkeen met ‘n radikale eier te lê, nou toegang tot die internet het.

Dalk is 3G-selfoontorings nou meer prolifies op afgeleë plase, who knows. Grappie. Not.

Maar mense wat ‘n man wat vir sy brood en botter gaan sing het op die president se inhuldiging, se kind doodwens, is om die minste te sê, siek. Dit grens aan waansin. Rassistiese waansin. Idiotiese waansin.

Dan moet elkeen van hierdie mense met ‘n motorhawe tog net ANC-lidmaatskapkaarte check voordat hy sy petroljoggies laat petrol ingooi vir elkeen met van ‘n 4 plus one-skorrokoro tot ‘n gravytrein-Merc.

Of as jy wat Kurt so skel ‘n verfwinkel het, moet jy net nie geel, swart of groen verf verkoop aan enigeen wat moontlik soos ‘n regeringsondersteuner lyk nie. Dis volksverraad. En as jy regtig AL die ‘libtards’ haat, ook tog net nie nie helderblou verf nie. Hy verf dalk sy posbus en tarnish die “wit woonbuurt”.

As jy die eienaar is van die local Chicken Licken, of KFC, is jy ongelukkig geheel en al in jou moer in. Sluit jou besgiheid se deure asb en gee jou customers se geld terug. Want beginsels is baie belangriker is om geld te vat van enigiemand wat die regering goedgesind is of, behoede ons, positiewe drome het vir die land. Vra voor jy die order vat. “Do you want everyone to work together in this country. Yes?! No hotwings for you then, sir.”

Hoe durf jy ‘n lewe maak, jou nering beoefen, deur besigheid te doen met die regering???? So elkeen wat vir Kurt kwaad is, gaan kanselleer enige bou-, verf-, IT-, plavei-, diesel,- herstelwerk-, of (take your pick) vervoerkontrak wat jy met enige staats- of semistaatsinstelling het, asseblieftog.

Gaan haal jouself sommer nou van vendor’s lists ook af. Selfs van maatskappye wat met die regering sake doen s’n, want dis mos ‘guilty by association’.

Jy mag ook nie viral videos kyk wat ons land se goeie eienskappe uitbeeld nie. Sit af jou Youtube en laat sny jou internet af. Want o hel, behoede dit tog dat iemand tog net iets opbouends en goed te sê of te doen het vir ons landjie.

EK Sê DIT: Ek is lief vir ons land. Ek dink as ons almal saamwerk, kan dit werk. Selfs ou Kurt, al kan hy nie regtig sing nie (in my opinie). Maar hy sing steeds beter as ek, en dit maak sy aksie belangrik.

Ons het ‘n idioot vir ‘n president, maar ons het baie meer slim, hardwerkende, eerlike mense, wat hier wil bly en gatvol is vir die handjievol, kermende, siek spul negatiewes.

Dankie tog.